الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
661
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
( وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ - 115 / طه ) ( أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ - 60 / يس ) ( الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ عَهِدَ إِلَيْنا - 183 / آل عمران ) « 1 » ( وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ - 125 / بقره ) . عهد اللّه : سه مورد و سه مفهوم دارد : 1 - آگاهى به چيزى است كه خداوند در عقول ما آن را ثابت مىدارد . 2 - و گاهى به چيزى است كه در قرآن و سنّت پيامبرش ما را به آن امر كرده است . 3 - و زمانى عهد خدا به چيزى است كه ملتزم آن هستيم ولى در اصول شريعت الزامى نيست مثل : نذر كردن و هر چيزى كه در حكم نذر باشد « 2 » . بر اين اساس گفت : ( وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ - 75 / توبه ) « 3 » ( أَ وَ كُلَّما عاهَدُوا عَهْداً نَبَذَهُ فَرِيقٌ مِنْهُمْ - 100 / بقره ) ( وَ لَقَدْ كانُوا عاهَدُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ - 15 / احزاب )
--> ( 1 ) اشاره به گزافه گوئيهاى بنى اسرائيل است كه با تمام جنايتهاشان كه انبياء را به غير حقّ مىكشتند با تكبّر مىگويند : ( إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَ نَحْنُ أَغْنِياءُ - 181 / آل عمران ) كه خداى مىفرمايد : فرجامتان اين است كه به شما مىگويند : ( ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ - 81 / آل عمران ) عذاب سوزنده افعال و گفتارتان را بچشيد و خداوند ( لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ * - 182 / آل عمران ) او براى بندگانش ظلّام و ستم كننده نيست . بلكه نتيجه كارهاى نارواى خود شماست ، شما گفتيد خداوند بر ما پيمان بسته كه به رسولى پس از موسى ايمان نياوريم تا اينكه يك قربانى كه در آتش سوخته شود براى ما بياورد بگو شما رسولان گذشته را كه با دلايل آمدند كشتيد ، اى پيامبر اگر تو را تكذيب مىكنند پيامبران گذشته را كه با بيّنات و كتاب روشن و حكمت آمدند تكذيب كردند بنى اسرائيل بدانند كه هر نفس چشندهء مرگ است و پاداششان داده مىشود ، پس كسى كه از آتش دور و به بهشت داخل شد رستگار است ( وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ - 185 / آل عمران ) ثروتهاى شما كه خود را اغنياء مىدانيد و تمام حيات زندگى ، دنيا جز ابزارى و اثاثى براى غرور و گستاخى نيست . ( 2 ) سه مفهومى كه از - عهد اللّه - نام برده شده توجيه آيه : ( أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ - 60 / يس ) و آيه : ( وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ - 172 / اعراف ) است كه اين عهد يا فطرى يا شرعى و يا قرار دادى بين بنده و خداست . ( 3 ) اشاره به نوع سوّم عهد است .